آیا هر فرد کم شنوایی نیاز به سمعک دارد؟
خیر، هر فردی که دچار کم شنوایی است لزوما به سمعک نیاز ندارد. گاهی کاهش شنوایی به دلیل مشکلات قابل درمانی مانند تجمع جرم گوش، عفونت یا وجود مایع در گوش میانی ایجاد می شود و با درمان علت اصلی، وضعیت شنوایی نیز بهبود پیدا می کند. در مقابل، اگر کم شنوایی دائمی باشد و شنیدن مکالمات، فعالیت شغلی یا ارتباطات روزمره را مختل کند، استفاده از سمعک می تواند یکی از گزینه های موثر باشد.
به همین دلیل، تصمیم درباره استفاده از سمعک باید پس از بررسی نوع و شدت کم شنوایی، میزان درک گفتار، وضعیت گوش و نیازهای واقعی فرد انجام شود.
چه زمانی فرد کم شنوا به سمعک نیاز دارد؟
نیاز به سمعک فقط بر اساس عدد شنوایی سنجی مشخص نمی شود. ممکن است دو نفر میزان تقریبا مشابهی از افت شنوایی داشته باشند اما مشکلات متفاوتی را در زندگی روزمره تجربه کنند. یکی ممکن است در مکالمات عادی مشکل خاصی نداشته باشد، در حالی که دیگری در محیط کار، جمع های خانوادگی یا مکان های شلوغ بخش زیادی از صحبت ها را از دست بدهد. نوع کم شنوایی نیز در انتخاب مسیر درمان اهمیت زیادی دارد، بررسی انواع کم شنوایی:
کم شنوایی انتقالی
در کم شنوایی انتقالی، انتقال صدا از گوش خارجی یا میانی به گوش داخلی با اختلال مواجه می شود. تجمع جرم گوش، عفونت، وجود مایع در گوش میانی، آسیب پرده گوش یا برخی مشکلات استخوانچه های گوش می توانند باعث این نوع کاهش شنوایی شوند.
بخشی از این مشکلات قابل درمان هستند؛ بنابراین معمولا ابتدا علت زمینه ای بررسی می شود. اگر پس از درمان شنوایی بهبود پیدا کند، ممکن است نیازی به سمعک نباشد. در صورتی که بخشی از افت شنوایی باقی بماند یا امکان درمان کامل وجود نداشته باشد، استفاده از سمعک می تواند مورد بررسی قرار گیرد.
کم شنوایی حسی عصبی
کم شنوایی حسی عصبی معمولا در اثر آسیب گوش داخلی یا مسیر عصبی شنوایی ایجاد می شود. افزایش سن، قرار گرفتن طولانی مدت در معرض صدای بلند، برخی عوامل ژنتیکی، بیماری ها و بعضی داروها می توانند در بروز آن نقش داشته باشند.
این نوع کم شنوایی در بسیاری از موارد دائمی است. فرد ممکن است صدای صحبت دیگران را بشنود اما در تشخیص دقیق کلمات، به ویژه در محیط های شلوغ، مشکل داشته باشد. اگر این شرایط بر مکالمات و فعالیت های روزانه تاثیر گذاشته باشد، سمعک می تواند به بهبود شنیدن و درک بهتر گفتار کمک کند.
سمعک شنوایی طبیعی را باز نمی گرداند، بلکه صداها را متناسب با وضعیت شنوایی فرد پردازش و تقویت می کند.
کم شنوایی مختلط
کم شنوایی مختلط ترکیبی از کم شنوایی انتقالی و حسی عصبی است. در این شرایط معمولا ابتدا بخش هایی از مشکل که امکان درمان دارند بررسی می شوند.
پس از درمان، شنوایی فرد دوباره ارزیابی می شود. اگر همچنان افت شنوایی باقی مانده باشد و بر درک گفتار یا زندگی روزمره تاثیر بگذارد، ممکن است استفاده از سمعک پیشنهاد شود.
از کجا بفهمیم به سمعک نیاز داریم؟
نتیجه شنوایی سنجی اهمیت زیادی دارد، اما تجربه فرد در زندگی واقعی نیز باید بررسی شود. برخی نشانه ها می توانند نشان دهند که کاهش شنوایی در حال ایجاد مشکل در ارتباطات روزمره است:
- مرتب از دیگران می خواهید صحبت خود را تکرار کنند.
- صدای تلویزیون را بیشتر از اطرافیان بالا می برید.
- در جمع های خانوادگی بخشی از مکالمات را از دست می دهید.
- در محیط های شلوغ به سختی متوجه صحبت دیگران می شوید.
- مکالمات تلفنی برایتان دشوار شده است.
- پس از گفت وگوهای طولانی احساس خستگی ذهنی می کنید.
- تصور می کنید دیگران نامفهوم یا آرام صحبت می کنند.
- به دلیل مشکل شنوایی کمتر در جمع ها شرکت می کنید.
وجود یکی از این نشانه ها به معنای نیاز قطعی به سمعک نیست، اما اگر این مشکلات مرتب تکرار شوند، بهتر است شنوایی به صورت تخصصی بررسی شود.
اگر پس از ارزیابی مشخص شود سمعک برای فرد مناسب است، در مرحله بعد می توان درباره نوع دستگاه، امکانات مورد نیاز و قیمت سمعک تصمیم گیری کرد. در واقع، انتخاب سمعک باید ابتدا بر اساس شرایط شنوایی فرد انجام شود و هزینه دستگاه در مرحله بعد مورد توجه قرار گیرد.
شدت کم شنوایی چقدر در تجویز سمعک اهمیت دارد؟
شدت افت شنوایی یکی از معیارهای اصلی است، اما به تنهایی تعیین کننده نیست. شنوایی سنجی نشان می دهد فرد در فرکانس های مختلف چه مقدار کاهش شنوایی دارد.
گاهی افت کلی شنوایی خفیف است اما فرد در فرکانس هایی که برای تشخیص گفتار اهمیت دارند، افت بیشتری دارد. در چنین حالتی ممکن است صدای صحبت را بشنود اما برخی کلمات را درست تشخیص ندهد.
به همین دلیل، متخصص علاوه بر شدت کم شنوایی، شکل ادیوگرام و مشکلاتی را که فرد در زندگی واقعی تجربه می کند نیز بررسی می کند.
درک گفتار چه تاثیری بر نیاز به سمعک دارد؟
یکی از مهم ترین معیارها، توانایی فرد در تشخیص کلمات است. برخی افراد می گویند: «صدا را می شنوم اما متوجه نمی شوم چه می گویند.»
آزمون های درک گفتار به شنوایی شناس کمک می کنند مشخص کند فرد تا چه اندازه می تواند کلمات را تشخیص دهد و آیا استفاده از سمعک می تواند به بهبود ارتباط او کمک کند.
این ارزیابی به ویژه برای افرادی اهمیت دارد که در محیط آرام عملکرد مناسبی دارند اما در رستوران، خیابان، جلسات یا جمع های خانوادگی به سختی مکالمات را دنبال می کنند.
چه زمانی سمعک انتخاب اول نیست؟
سمعک برای همه انواع مشکلات شنوایی اولین گزینه نیست. اگر کاهش شنوایی به دلیل تجمع جرم، عفونت یا برخی اختلالات قابل درمان گوش ایجاد شده باشد، ابتدا باید علت اصلی برطرف شود.
در بعضی بیماری های گوش میانی نیز ممکن است درمان پزشکی یا جراحی نسبت به استفاده از سمعک اولویت داشته باشد.
از سوی دیگر، بعضی افراد دارای کم شنوایی شدید تا عمیق ممکن است حتی با سمعک قدرتمند نیز درک گفتار کافی نداشته باشند. در چنین شرایطی، در صورت داشتن معیارهای لازم، گزینه هایی مانند کاشت حلزون نیز توسط متخصص بررسی می شوند.
چه مشکلات شنوایی نیاز به بررسی سریع پزشکی دارند؟
کاهش ناگهانی شنوایی، به ویژه در یک گوش، نباید صرفا با تهیه سمعک پیگیری شود و نیازمند ارزیابی سریع پزشکی است.
درد شدید گوش، ترشح یا خونریزی، سرگیجه شدید، وزوز یک طرفه و تفاوت محسوس شنوایی میان دو گوش نیز از علائمی هستند که بهتر است ابتدا توسط پزشک گوش و حلق و بینی بررسی شوند.
جمع بندی
هر فرد کم شنوا لزوما به سمعک نیاز ندارد. اگر علت کاهش شنوایی موقتی یا قابل درمان باشد، درمان عامل زمینه ای در اولویت قرار می گیرد. اما زمانی که کم شنوایی دائمی باشد و باعث اختلال در شنیدن مکالمات، فعالیت شغلی یا ارتباطات اجتماعی شود، سمعک می تواند یکی از راهکارهای موثر توانبخشی شنوایی باشد.
در نهایت، تصمیم درباره استفاده از سمعک باید بر اساس نوع و شدت کم شنوایی، میزان درک گفتار و تاثیر مشکل بر زندگی روزمره گرفته شود. ارزیابی تخصصی کمک می کند مشخص شود آیا فرد واقعا به سمعک نیاز دارد و در صورت نیاز، چه نوع راهکار شنوایی برای او مناسب تر است.
