اگر احساس می کنید لکه های تیره پوست شما روزبه روز پررنگ تر می شوند، تنها نیستید. هایپرپیگمانتاسیون یا افزایش رنگدانه های پوست، یکی از مشکلات شایع پوستی است که باعث می شود بخش هایی از پوست تیره تر از نواحی اطراف شوند. این مشکل می تواند دلایل مختلفی داشته باشد و از بین بردن لکه های مقاوم، به ویژه روی صورت، برای بسیاری از خوانندگان دکتر هاریکا آزاردهنده است.
اشتباهات مراقبت از پوست که باعث تیره تر شدن هایپرپیگمانتاسیون می شوند
دکتر روبن بهاسین پاسی، متخصص پوست، معتقد است لکه های تیره به اندازه کافی سرسخت هستند و اگر روتین مراقبت از پوست اشتباه باشد، ماندگاری آن ها بیشتر هم می شود. بسیاری از افراد تصور می کنند ماندگار شدن لکه ها فقط به شانس بد مربوط است، در حالی که در اغلب موارد، چند عادت اشتباه روزانه باعث می شود درمان نتیجه مطلوبی نداشته باشد.
پرهیز از ضدآفتاب
استفاده نکردن از ضدآفتاب بزرگ ترین اشتباه، اختیاری دانستن ضدآفتاب است. بسیاری فکر می کنند وقتی لکه ایجاد شد، دیگر نور خورشید تأثیری ندارد. اما واقعیت این است که اشعه فرابنفش همچنان سلول های تولیدکننده ملانین را تحریک می کند و باعث می شود لکه های موجود تیره تر شوند؛ حتی در روزهای ابری یا زمانی که کنار پنجره نشسته اید. استفاده نکردن از بهترین ضدآفتاب فقط بی اثر نیست، بلکه می تواند تمام تأثیر سرم های روشن کننده ای را که صبح استفاده کرده اید، از بین ببرد.
لایه برداری بیش از حد
لایه برداری بیش از حد یکی دیگر از اشتباهات رایج است. بعضی افراد برای اینکه لکه ها سریع تر از بین بروند، همزمان از اسیدهای لایه بردار و اسکراب های مختلف استفاده می کنند. اما این کار اغلب باعث تحریک و التهاب پوست می شود. التهاب نیز می تواند باعث ایجاد هایپرپیگمانتاسیون پس از التهاب شود؛ یعنی همان روتینی که قرار بود لکه ها را کم رنگ کند، در نهایت باعث ایجاد لکه های جدید می شود.
دستکاری جوش
دستکاری جوش ها یا کندن دلمه ها یکی از عادت هایی است که متخصصان پوست بارها درباره آن هشدار داده اند. هر بار که جوش را فشار می دهید یا دلمه را می کنید، روند ترمیم زخم دوباره از ابتدا آغاز می شود. در افرادی که پوست تیره تری دارند، احتمال باقی ماندن لکه های تیره پس از بهبود جوش بیشتر است. در این شرایط، صبر کردن بسیار مؤثرتر از دستکاری کردن پوست است.
درمان های خانگی
استفاده از درمان های خانگی هنوز هم بسیاری تصور می کنند موادی مانند آب لیمو، گوجه فرنگی خام یا جوش شیرین می توانند پوست را روشن کنند. اما متخصصان پوست معمولاً نتیجه عکس این موضوع را مشاهده می کنند. این مواد اغلب برای پوست صورت بیش از حد اسیدی یا ساینده هستند و ممکن است باعث سوختگی شیمیایی خفیف یا تحریک پوست شوند؛ مشکلی که در نهایت باعث تیره تر شدن لکه ها می شود، نه کم رنگ شدن آن ها.
استفاده ناگهانی از ترکیبات قوی اشتباه دیگر، شروع ناگهانی مصرف محصولات قوی مانند رتینوئیدها یا ویتامین C با غلظت بالا است. اگر این ترکیبات بدون سازگار کردن تدریجی پوست استفاده شوند، ممکن است سد دفاعی پوست آسیب ببیند و پوست تحریک شود. پوست تحریک شده بسیار بیشتر از پوست سالم و آرام مستعد ایجاد لک است.
ثبات نداشتن در درمان
نداشتن استمرار در درمان بسیاری از افراد فقط دو هفته از محصولات ضدلک استفاده می کنند و اگر نتیجه ای نبینند، درمان را متوقف می کنند. در حالی که رنگدانه های پوست در لایه های عمیق قرار دارند و از بین رفتن آن ها معمولاً چندین ماه زمان نیاز دارد، نه چند روز. قطع زودهنگام درمان باعث می شود افراد تصور کنند محصول بی اثر بوده است.
دکتر پاسی در پایان تأکید می کند که وجه مشترک تمام این عادت ها این است که هر عاملی که باعث تحریک، التهاب یا قرار گرفتن پوست در معرض آفتاب شود، تولید رنگدانه را افزایش می دهد. آرام تر پیش رفتن، محافظت مداوم از پوست و پرهیز از درمان های بیش از حد، معمولاً بسیار مؤثرتر از استفاده از هر محصولی است که ادعا می کند معجزه می کند.
چه عواملی باعث هایپرپیگمانتاسیون می شوند؟
بر اساس اطلاعات کلینیک کلیولند، عوامل مختلفی می توانند باعث ایجاد هایپرپیگمانتاسیون شوند. بیماری های غدد فوق کلیوی مانند بیماری آدیسون، عوامل ژنتیکی مانند استعداد خانوادگی برای ایجاد کک و مک و تغییرات هورمونی در دوران بلوغ یا بارداری از جمله این عوامل هستند.
آسیب های پوستی مانند جوش، بریدگی یا سوختگی (هایپرپیگمانتاسیون پس از التهاب)، برخی داروها مانند قرص های ضدبارداری یا داروهایی که حساسیت به نور ایجاد می کنند، و ملاسما نیز می توانند نقش داشته باشند. کمبود برخی ویتامین ها مانند ویتامین B12 و اسید فولیک، آسیب ناشی از نور خورشید (لکه های ناشی از آفتاب)، و اختلالات تیروئید از دیگر عوامل مؤثر هستند.
هایپرپیگمانتاسیون چگونه درمان می شود؟
نوع درمان به علت ایجاد لک بستگی دارد. کلینیک کلیولند روش های زیر را برای درمان پیشنهاد می کند. تغییر سبک زندگی شامل قرار نگرفتن طولانی مدت در معرض نور خورشید، استفاده روزانه از ضدآفتاب و لباس محافظ، قطع داروهایی که ممکن است عامل ایجاد لک باشند (فقط با نظر پزشک)، و جبران کمبود ویتامین ها در صورت نیاز است.
درمان های موضعی با تجویز پزشک شامل اسید آزلائیک، کورتیکواستروئیدها، اسید گلیکولیک (از گروه آلفا هیدروکسی اسیدها)، هیدروکینون، اسید کوجیک، اسید سالیسیلیک، کرم های روشن کننده پوست، ترتینوئین و مکمل ویتامین دی و ویتامین C یا ویتامین B3 (نیاسینامید) هستند. سایر روش های درمانی شامل پیلینگ شیمیایی، کرایوتراپی (سرمادرمانی)، لیزر جوانسازی پوست، و لیزر مخصوص درمان ضایعات رنگدانه ای می شوند.
نتیجه گیری
اگر احساس می کنید لکه های تیره پوستتان روزبه روز پررنگ تر می شوند، احتمال دارد برخی عادت های روزانه شما در این موضوع نقش داشته باشند. استفاده نکردن از ضدآفتاب، لایه برداری بیش از حد، دستکاری جوش ها، استفاده از درمان های خانگی نامناسب یا مصرف بی رویه محصولات قوی می توانند باعث التهاب پوست و افزایش تولید ملانین شوند. برای درمان مؤثر، به دنبال نتایج یک شبه نباشید و پوست خود را بیش از حد تحت فشار قرار ندهید. محافظت از سد دفاعی پوست، استفاده منظم از ضدآفتاب، صبر در روند درمان و مراجعه به متخصص پوست برای تشخیص علت اصلی لک ها، بهترین راهکار برای کاهش هایپرپیگمانتاسیون و جلوگیری از تیره تر شدن آن است.
سوالات متداول
۱. آیا لکه های تیره پوست خطرناک هستند؟
بیشتر لکه های تیره پوستی خوش خیم بوده و تهدیدی جدی برای بدن محسوب نمی شوند. با این حال، در برخی موارد می توانند نشانه ای از یک مشکل زمینه ای باشند، بنابراین توصیه می شود برای تشخیص دقیق به متخصص پوست مراجعه کنید.
۲. چه مدت طول می کشد تا لکه های تیره پوست از بین بروند؟
از بین رفتن لکه های تیره معمولاً چندین ماه زمان نیاز دارد، زیرا رنگدانه ها در لایه های عمیق پوست قرار دارند. استمرار در درمان و استفاده منظم از محصولات تجویز شده توسط پزشک، کلید اصلی موفقیت است.
۳. بهترین روش برای پیشگیری از ایجاد لکه های تیره چیست؟
استفاده روزانه از ضدآفتاب با SPF مناسب، حتی در روزهای ابری، مهم ترین اقدام پیشگیرانه است. همچنین خودداری از دستکاری جوش ها، اجتناب از لایه برداری بیش از حد، و پرهیز از درمان های خانگی غیراصولی نقش مؤثری در پیشگیری دارند.
بدون دیدگاه